Zone 1 vs Zone 2 Tablets:
Welke ATEX-certificering heeft u nodig?
De meest voorkomende aankoopfout bij tablets voor explosiegevaarlijke gebieden is het kiezen van de verkeerde zone-indeling. Deze gids legt het verschil uit, het risico van een verkeerde keuze, en welke tablets beschikbaar zijn voor elke zone.
Het kernverschil
Zoneclassificatie beschrijft hoe vaak een explosieve atmosfeer aanwezig is. Dit bepaalt direct welke apparatuurcategorie u moet aanschaffen.
| Aspect | Zone 1 | Zone 2 |
|---|---|---|
| Explosieve atmosfeer | Waarschijnlijk bij normaal bedrijf | Alleen onder abnormale omstandigheden |
| Apparatuurcategorie | Categorie 2G (II 2G) | Categorie 3G (II 3G) |
| Beveiligingstype | Ex ia of Ex ib (intrinsieke veiligheid) | Ex nA, Ex ec of Ex ic |
| Fouttolerantie | Eén of twee telbare fouten | Alleen normaal bedrijf |
| Bruikbaar in Zone 2? | Ja | Ja |
| Bruikbaar in Zone 1? | Ja | Nee |
Waar bevinden zich Zone 1 en Zone 2 gebieden?
Typische Zone 1 locaties
- Binnen 1–3 meter van pomp-afdichtingen, compressorontluchtingen en kleppakkingen
- Rond open of halfopen laad- en losplaatsen
- Binnen opvangkuipen rond drukvaten
- Nabij bemonsteringspunten en aftapkranen
- Gebieden rond flensverbindingen aan processleidingen
Typische Zone 2 locaties
- Goed geventileerde gebieden aangrenzend aan Zone 1 grenzen
- Leidingbrugcorridors zonder lekbronnen
- Buitengebieden rond procesinstallaties (voorbij de Zone 1 straal)
- Controlekamers met overdrukventilatie naast procesgebieden
Beschikbare tablets per zone
Zone 1 tablets (Categorie 2G)
| Model | Fabrikant | Scherm | Besturingssysteem | Ca. prijs |
|---|---|---|---|---|
| Tab-Ex 03 DZ2 | ecom (Pepperl+Fuchs) | 10,1″ | Android 13 | ~€3.200 |
| Tab-Ex Pro DZ2 | ecom (Pepperl+Fuchs) | 10,1″ AMOLED | Android 13 | ~€3.800 |
| IS930.1 | i.safe MOBILE | 8,0″ | Android 12 | ~€2.400 |
| Aegex 10 IS | Aegex Technologies | 10,1″ | Windows 10/11 | ~€4.500 |
Zone 2 tablets (Categorie 3G)
| Model | Fabrikant | Scherm | Besturingssysteem | Ca. prijs |
|---|---|---|---|---|
| F110-Ex | Getac | 11,6″ | Windows 11 | ~€3.800 |
| XPAD L10 IS | Zebra (Xplore) | 10,1″ | Android / Windows | ~€3.500 |
Kostenvergelijking
Zone 2 tablets zijn niet altijd goedkoper. De Getac F110-Ex (Zone 2) kost circa €3.800 — evenveel als de ecom Tab-Ex Pro DZ2 (Zone 1). Het kostenverschil tussen zones wordt voornamelijk bepaald door de technische eisen van intrinsiek veilige circuits, niet door materiaalkosten.
| Factor | Zone 1 | Zone 2 |
|---|---|---|
| Instapprijs | ~€2.400 | ~€3.500 |
| High-end prijs | ~€4.500 | ~€3.800 |
| Certificeringskosten (fabrikant) | Hoger | Lager |
| Vlootbeheer | Eén classificatie dekt alle zones | Moet bijhouden welke zones elk apparaat mag betreden |
Hoe te beslissen
- Controleer de gebiedsclassificatietekening van uw locatie — dit document (vereist onder ATEX/Arbeidsomstandighedenbesluit) toont alle zonegrenzen. Als Zone 1 gebieden bestaan waar tabletgebruikers kunnen komen, heeft u Zone 1 gecertificeerde apparaten nodig.
- Overweeg worst-case verplaatsing — veldtechnici blijven niet in één zone. Als hun route ook maar kort door Zone 1 voert, heeft het apparaat Zone 1 certificering nodig.
- Controleer uw gasgroep — de meeste Zone 1 tablets zijn gecertificeerd voor IIC (waterstof), wat alle gasgroepen dekt. Sommige Zone 2 tablets dekken mogelijk alleen IIA of IIB.
- Neem totale eigendomskosten mee — een uniforme Zone 1 vloot is vaak goedkoper te beheren dan gemengde Zone 1/Zone 2 vloten met traceringseisen.
Veelgestelde vragen
Kan een Zone 2 tablet in Zone 1 worden gebruikt?
Nee. Een Zone 2 tablet is alleen gecertificeerd voor gebieden waar een explosieve atmosfeer bij normaal bedrijf niet verwacht wordt. Gebruik in Zone 1 is in strijd met de ATEX-richtlijn Werknemersbescherming en vormt een direct ontstekingsrisico.
Is een Zone 1 tablet duurder?
Niet per se. Zone 1 tablets kosten tussen €2.400 en €4.500, terwijl Zone 2 tablets tussen €3.500 en €3.800 liggen. De compacte i.safe MOBILE IS930.1 (Zone 1) kost minder dan beide Zone 2 opties.
Heb ik Zone 1 of Zone 2 nodig voor een raffinaderij?
De meeste procesgebieden in een raffinaderij zijn Zone 1. Standaardiseer op Zone 1 tablets, tenzij uw gebiedsclassificatietekening bevestigt dat tabletgebruikers uitsluitend in Zone 2 gebieden zullen werken.
Hoe zit het met Zone 0?
Zone 0 (continu explosieve atmosfeer) bestaat binnenin vaten en tanks. Geen commerciële tablet is Zone 0 gecertificeerd omdat er geen operationele behoefte is — u gebruikt geen tablet in een drukvat. Zone 1 (Ex ia) biedt het hoogste praktische beschermingsniveau voor veldapparatuur.