Wat is een intrinsiek veilige tablet?
Een helder geschreven gids over ATEX- en IECEx-certificering voor tablets in explosiegevaarlijke gebieden — voor HSE-ingenieurs, inkoop en operationele teams.
Het korte antwoord
Een intrinsiek veilige (IS) tablet is een mobiel apparaat dat gecertificeerd is voor gebruik in explosieve atmosferen — omgevingen waar brandbare gassen, dampen of brandbaar stof aanwezig zijn. Het apparaat is zo ontworpen dat de elektrische circuits niet genoeg energie (vonken of warmte) kunnen produceren om de omringende atmosfeer te ontsteken.
Certificering wordt verleend onder twee regelgevingskaders:
- ATEX — de EU-richtlijn (2014/34/EU), verplicht binnen de Europese Economische Ruimte
- IECEx — het internationale certificeringssysteem, geaccepteerd in de meeste landen wereldwijd
Waarom tablets in explosiegevaarlijke gebieden?
Tablets vullen een gat dat telefoons niet kunnen dichten. Terwijl intrinsiek veilige telefoons communicatie en snelle data-invoer afhandelen, bieden tablets:
- Groter scherm — 8–11″ displays voor inspectieformulieren, P&ID's en tekeningen
- Penninvoer — annotatie en markering direct op documenten
- SCADA/HMI-toegang — dashboard-zichtbaarheid bij de procesinstallatie
- Volledige desktop-apps — Windows-tablets draaien SAP, Maximo en legacy-inspectiesoftware native
Waarom kan ik geen gewone iPad gebruiken?
Standaard tablets bevatten meerdere ontstekingsbronnen:
- Grote batterij — tablets hebben 2–4x de batterijcapaciteit van telefoons en slaan aanzienlijk meer energie op
- Oplaadpoort — het maken/verbreken van elektrische verbindingen creëert vonken
- Schermverlichting — grotere schermen trekken meer stroom, waardoor de oppervlaktetemperatuur stijgt
- Processor onder belasting — SCADA- of CAD-toepassingen kunnen thermische limieten overschrijden
In een Zone 1 omgeving kan elk van deze bronnen een ontsteking veroorzaken. IS-certificering waarborgt dat de energieniveaus van alle circuits onder de minimale ontstekingsenergie van de beoogde gasgroep blijven.
Zoneclassificatie: Zone 0, 1 en 2
| Zone | Gas-/dampfrequentie | Typische locaties |
|---|---|---|
| Zone 0 | Continu of gedurende lange perioden | Binnenin tanks, vaten, pijpleidingen |
| Zone 1 | Waarschijnlijk bij normaal bedrijf | Nabij ontluchtingen, flenzen, pompafdichtingen, laadplaatsen |
| Zone 2 | Niet waarschijnlijk, alleen onder abnormale omstandigheden | Gebieden aangrenzend aan Zone 1, goed geventileerde procesgebieden |
Een Zone 1 gecertificeerde tablet kan ook in Zone 2 worden gebruikt. Een Zone 2 tablet kan niet in Zone 1 worden gebruikt. De meeste IS-tablets richten zich op Zone 1 certificering.
ATEX vs IECEx
| Aspect | ATEX | IECEx |
|---|---|---|
| Reikwijdte | Europese Economische Ruimte | Internationaal (50+ landen) |
| Juridische basis | EU-richtlijn 2014/34/EU | IEC-normenstelsel |
| Verplicht? | Ja, binnen de EER | Geaccepteerd, niet altijd verplicht |
| Markering | CE + Ex-zeshoek | IECEx-certificaatnummer |
Gasgroepen: IIA, IIB, IIC
| Gasgroep | Voorbeeldgassen | Ontstekingsmoeilijkheid |
|---|---|---|
| IIA | Propaan, methaan, diesel | Moeilijkst te ontsteken |
| IIB | Ethyleen, waterstofsulfide | Gemiddeld |
| IIC | Waterstof, acetyleen | Makkelijkst te ontsteken |
Een apparaat gecertificeerd voor IIC dekt alle gasgroepen. De meeste moderne IS-tablets richten zich op IIC.
Android vs Windows
Anders dan de telefoonmarkt (waar Android domineert) biedt de tabletmarkt een echte keuze tussen besturingssystemen:
| Factor | Android | Windows |
|---|---|---|
| Typisch gebruik | Inspecties, checklists, foto's | SAP, SCADA, CAD, legacy-apps |
| Gewicht | 570–750 g | 850–1400 g |
| Batterijduur | 8–12 uur | 4–8 uur |
| App-ecosysteem | Google Play (breed) | Desktop-apps (gespecialiseerd) |
| Prijsklasse | €2.400–€3.800 | €3.800–€4.500+ |
| Zone 1 opties | 3+ modellen | 1 model (Aegex) |
Hoe kiest u de juiste IS-tablet
- Zoneclassificatie — welke zones bestaan op uw locatie?
- Gasgroep — welke gassen zijn aanwezig? IIC dekt alle groepen.
- Regionale certificering — ATEX, IECEx, of beide?
- Besturingssysteem — heeft u Windows-apps nodig of volstaat Android?
- Schermformaat — 8″ voor draagbaarheid of 10″+ voor formulieren en tekeningen?
- Penondersteuning — moeten medewerkers documenten in het veld annoteren?
- Integratie — MDM-, ERP-, inspectiesoftware-compatibiliteit?
Veelgestelde vragen
Kan ik een gewone iPad gebruiken in een explosiegevaarlijk gebied?
Nee. Standaard iPads zijn niet gecertificeerd voor explosieve atmosferen. U heeft een dedicated Ex-gecertificeerde tablet nodig. Het gebruik van een niet-gecertificeerd apparaat in een geclassificeerd gebied is in strijd met de ATEX-richtlijn en het Arbeidsomstandighedenbesluit en riskeert een explosie.
Wat is het verschil tussen Zone 1 en Zone 2?
Zone 1 betekent dat een explosieve gasatmosfeer waarschijnlijk optreedt bij normaal bedrijf. Zone 2 betekent dat dit alleen onder abnormale omstandigheden optreedt. Zone 1 tablets kunnen ook in Zone 2 worden gebruikt, maar niet andersom.
Bestaat er een Zone 1 iPad-behuizing?
Per april 2026 is er geen breed beschikbare ATEX/IECEx Zone 1 gecertificeerde behuizing voor iPad. De tabletmarkt vertrouwt op dedicated Ex-gecertificeerde apparaten in plaats van de behuizingsaanpak die bij iPhones wordt gebruikt.
Hoeveel kost een intrinsiek veilige tablet?
Prijzen variëren van circa €2.400 voor een compacte 8″ Android-tablet tot circa €4.500+ voor een Windows Zone 1 tablet. Houd rekening met dockingstations (~€200–500), schermbeschermers en MDM-licenties voor de totale eigendomskosten.