Wat is een intrinsiek veilige tablet?
Een heldere uitleg van ATEX- en IECEx-certificering voor tablets in explosiegevaarlijke gebieden — geschreven voor HSE-engineers, inkoop en operationele teams.
Het korte antwoord
Een intrinsiek veilige (IS) tablet is een mobiel apparaat dat gecertificeerd is voor gebruik in explosieve atmosferen — omgevingen waar brandbare gassen, dampen of brandbaar stof aanwezig zijn. Het apparaat is zo ontworpen dat de elektrische circuits niet genoeg energie (vonken of warmte) kunnen opwekken om de omringende atmosfeer te ontsteken.
Certificering wordt verleend binnen twee kaders:
- ATEX — de EU-richtlijn (2014/34/EU), verplicht binnen de Europese Economische Ruimte
- IECEx — het internationale certificeringssysteem, geaccepteerd in de meeste landen wereldwijd
Waarom tablets in explosiegevaarlijke gebieden?
Tablets vullen een gat dat telefoons niet kunnen dichten. Intrinsiek veilige telefoons zijn bedoeld voor communicatie en snelle gegevensinvoer; tablets bieden daarnaast:
- Groter scherm — schermen van 8–11″ voor inspectieformulieren, P&ID’s en tekeningen
- Invoer met stylus — annoteren en markeren direct in documenten
- Toegang tot SCADA/HMI — dashboards bekijken bij de procesinstallatie
- Volledige desktopapplicaties — Windows-tablets draaien SAP, Maximo en oudere inspectiesoftware rechtstreeks
Waarom kan ik geen gewone iPad gebruiken?
Standaardtablets bevatten meerdere ontstekingsbronnen:
- Grote accu — tablets hebben 2 à 4 keer de accucapaciteit van telefoons en slaan dus aanzienlijk meer energie op
- Laadpoort — het maken en verbreken van elektrische verbindingen veroorzaakt vonken
- Achtergrondverlichting van het scherm — grotere schermen verbruiken meer vermogen, waardoor de oppervlaktetemperatuur stijgt
- Processor onder belasting — SCADA- of CAD-applicaties kunnen de thermische grenzen opzoeken
In een Zone 1-omgeving kan elk van deze bronnen een ontsteking veroorzaken. IS-certificering waarborgt dat het energieniveau in alle circuits onder de minimale ontstekingsenergie van de betreffende gasgroep blijft.
Zone-indeling: Zone 0, 1 en 2
| Zone | Aanwezigheid van gas/damp | Typische locaties |
|---|---|---|
| Zone 0 | Continu of gedurende lange perioden | Binnen in tanks, vaten en pijpleidingen |
| Zone 1 | Waarschijnlijk tijdens normaal bedrijf | Bij ontluchtingen, flenzen, pompafdichtingen en laadplaatsen |
| Zone 2 | Niet waarschijnlijk, alleen onder abnormale omstandigheden | Gebieden grenzend aan Zone 1, goed geventileerde procesgebieden |
Een voor Zone 1 gecertificeerde tablet mag ook in Zone 2 worden gebruikt. Een tablet voor Zone 2 mag niet in Zone 1 worden gebruikt. De meeste IS-tablets zijn gericht op certificering voor Zone 1.
ATEX vs IECEx
| Aspect | ATEX | IECEx |
|---|---|---|
| Toepassingsgebied | Europese Economische Ruimte | Internationaal (50+ landen) |
| Juridische basis | EU-richtlijn 2014/34/EU | Systeem gebaseerd op IEC-normen |
| Verplicht? | Ja, binnen de EER | Geaccepteerd, niet altijd verplicht |
| Markering | CE + Ex-zeshoek | IECEx-certificaatnummer |
Gasgroepen: IIA, IIB, IIC
| Gasgroep | Voorbeelden van gassen | Ontvlambaarheid |
|---|---|---|
| IIA | Propaan, methaan, diesel | Het moeilijkst te ontsteken |
| IIB | Ethyleen, waterstofsulfide | Gemiddeld |
| IIC | Waterstof, acetyleen | Het makkelijkst te ontsteken |
Een apparaat dat voor IIC is gecertificeerd, dekt alle gasgroepen. De meeste moderne IS-tablets zijn gericht op IIC.
Android vs Windows
Anders dan bij telefoons (waar Android domineert) is er bij tablets een echte keuze tussen besturingssystemen:
| Factor | Android | Windows |
|---|---|---|
| Typisch gebruik | Inspecties, checklists, foto’s | SAP, SCADA, CAD, oudere applicaties |
| Gewicht | 570–750 g | 850–1.400 g |
| Accuduur | 8–12 uur | 4–8 uur |
| App-ecosysteem | Google Play (breed) | Desktopapplicaties (gespecialiseerd) |
| Modellen voor Zone 1 vergeleken op deze site | 3 (Tab-Ex 03 DZ1, Tab-Ex Pro DZ1, IS930.1) | 2 (Aegex 10 IS, Bartec Agile X IS) |
Zo kiest u de juiste IS-tablet
- Zone-indeling — welke zones zijn er op uw locatie?
- Gasgroep — welke gassen zijn aanwezig? IIC dekt alle groepen.
- Regionale certificering — ATEX, IECEx of beide?
- Besturingssysteem — heeft u Windows-applicaties nodig of volstaat Android?
- Schermgrootte — 8″ voor draagbaarheid of 10″+ voor formulieren en tekeningen?
- Stylusondersteuning — moeten medewerkers in het veld documenten annoteren?
- Integratie — compatibel met MDM, ERP en inspectiesoftware?
Veelgestelde vragen
Kan ik een gewone iPad gebruiken in een explosiegevaarlijk gebied?
Nee. Standaard-iPads zijn niet gecertificeerd voor explosieve atmosferen. U heeft een Ex-gecertificeerde tablet nodig, of een iPad in een gecertificeerde Ex-behuizing of een gecertificeerde ombouw. Het gebruik van een niet-gecertificeerd apparaat in een ingedeeld gebied is in strijd met de ATEX/DSEAR-regelgeving en brengt explosiegevaar met zich mee.
Wat is het verschil tussen Zone 1 en Zone 2?
Zone 1 betekent dat een explosieve gasatmosfeer waarschijnlijk is tijdens normaal bedrijf. Zone 2 betekent dat deze alleen onder abnormale omstandigheden optreedt. Tablets voor Zone 1 mogen ook in Zone 2 worden gebruikt, maar niet andersom.
Bestaat er een iPad-behuizing voor Zone 1?
Ja. Voor iPads op ware grootte is de behuizing Xshielder iPad Pro 11 (Ex db IIC T6) ATEX Zone 1/21 gecertificeerd. Er is geen IECEx-certificaat. Voor de iPad mini levert Xciel ATEX/IECEx drukvaste behuizingen voor Zone 1 voor de iPad mini 4–7 (XCZ1-serie, af fabriek gemonteerd). Atexxo heeft een omgebouwde iPad 11″ voor Zone 1/21 aangekondigd (Ex db IIC T4). iPad-oplossingen voor Zone 2 van Atexxo (omgebouwde iPads) en Xciel (behuizingen voor C1D2/Zone 2) zijn nu al leverbaar.
Wat kost een intrinsiek veilige tablet?
Prijzen zijn op aanvraag en worden niet op deze site gepubliceerd. De kosten hangen af van het model, de configuratie, accessoires en de bestelde aantallen. Houd voor de totale eigendomskosten ook rekening met dockingstations, schermbeschermers en MDM-licenties (zie kosten van ATEX-tablets). Vraag een prijs aan voor de modellen die u overweegt.